Hệ điều hành Linux là gì? Hướng dẫn cài đặt và sử dụng

Hệ điều hành Linux đang ngày càng khẳng định vị thế của mình trong thế giới công nghệ. Với sự ổn định, bảo mật và linh hoạt, Linux đã trở thành lựa chọn hàng đầu của nhiều doanh nghiệp, tổ chức và cá nhân trên toàn thế giới. Trong bài viết này, Elite sẽ cùng khám phá chi tiết về hệ điều hành Linux là gì, từ lịch sử ra đời, các thành phần chính, ưu nhược điểm, cách sử dụng và quản lý hệ thống Linux.

Hệ điều hành Linux là gì?

Lịch sử và sự phát triển của Linux

Linux là một hệ điều hành mã nguồn mở được phát triển dựa trên nền tảng của hệ điều hành Unix từ năm 1991. Cha đẻ của Linux là Linus Torvalds, một sinh viên người Phần Lan khi đó mới 21 tuổi. Ban đầu, Linus chỉ muốn tạo ra một hệ điều hành miễn phí cho máy tính cá nhân của mình, nhưng sau đó, ông quyết định chia sẻ mã nguồn của Linux cho cộng đồng.

Nhờ vào sự đóng góp của hàng ngàn lập trình viên trên toàn thế giới, Linux đã không ngừng được cải tiến và phát triển. Hiện nay, Linux không chỉ được sử dụng trên máy tính cá nhân mà còn được ứng dụng rộng rãi trong các hệ thống máy chủ, điện thoại di động (Android), thiết bị nhúng, siêu máy tính và nhiều lĩnh vực khác.Điểm đặc biệt của Linux là tính mã nguồn mở và miễn phí. 

Bất kỳ ai cũng có thể tự do sử dụng, sao chép, chỉnh sửa và phân phối lại mã nguồn của Linux mà không cần phải trả bất kỳ khoản phí bản quyền nào. Điều này đã tạo nên một cộng đồng đông đảo và năng động của các nhà phát triển và người dùng Linux trên toàn thế giới.

Linux Server có khả năng tương thích và độ an toàn cao
Hệ điều hành Linux là gì

Các thành phần chính của Linux

Một hệ thống Linux điển hình bao gồm các thành phần chính sau:

  • Kernel (Nhân): Đây là phần quan trọng nhất của hệ điều hành Linux, đóng vai trò quản lý các tài nguyên phần cứng như bộ vi xử lý, bộ nhớ, thiết bị lưu trữ và các thiết bị ngoại vi khác. Kernel cũng chịu trách nhiệm điều phối các chương trình và tiến trình chạy trên hệ thống.
  • Hệ thống tập tin: Linux sử dụng một hệ thống tập tin phân cấp để quản lý và tổ chức các tập tin và thư mục. Các hệ thống tập tin phổ biến trên Linux bao gồm ext4, XFS, Btrfs và nhiều loại khác. Hệ thống tập tin của Linux cho phép người dùng dễ dàng truy cập, sao chép, di chuyển và quản lý dữ liệu trên đĩa.
  • Shell: Đây là giao diện dòng lệnh (command-line interface) của Linux, cho phép người dùng tương tác với hệ thống thông qua việc nhập các lệnh và xem kết quả trả về. Các shell phổ biến trên Linux bao gồm Bash, Zsh, Fish shell và nhiều loại khác. Thông qua shell, người dùng có thể thực hiện các tác vụ quản trị hệ thống, lập trình, tự động hóa và nhiều công việc khác.

Ngoài ra, Linux còn bao gồm nhiều thành phần khác như hệ thống đồ họa X Window System, các công cụ phát triển phần mềm (trình biên dịch, trình gỡ lỗi), các ứng dụng văn phòng, đa phương tiện và trò chơi.

Xem thêm: Hệ điều hành Server: Khái niệm và các hệ điều hành phổ biến

Ưu điểm và nhược điểm của Linux

Linux nổi bật với nhiều ưu điểm vượt trội so với các hệ điều hành khác:

  • Mã nguồn mở và miễn phí: Như đã đề cập, Linux là một hệ điều hành mã nguồn mở và hoàn toàn miễn phí. Điều này mang lại nhiều lợi ích như tiết kiệm chi phí bản quyền, khả năng tùy biến và cải tiến theo nhu cầu, sự hỗ trợ từ cộng đồng và tính bảo mật cao.
  • Ổn định và tin cậy: Linux được thiết kế với sự ổn định và tin cậy cao. Hệ điều hành này ít bị treo, đứng máy hay gặp các lỗi hệ thống nghiêm trọng. Nhiều máy chủ và hệ thống quan trọng trên thế giới đang chạy Linux và hoạt động liên tục trong thời gian dài mà không gặp vấn đề gì.
  • Bảo mật: Linux cung cấp nhiều tính năng bảo mật tiên tiến như kiểm soát truy cập, mã hóa dữ liệu, tường lửa và các cơ chế phòng chống mã độc. Việc Linux là mã nguồn mở cũng giúp cộng đồng nhanh chóng phát hiện và sửa chữa các lỗ hổng bảo mật.
  • Tính tùy biến cao: Với việc sở hữu mã nguồn, người dùng Linux có thể tùy chỉnh và điều chỉnh hệ thống theo ý muốn. Từ giao diện người dùng, hệ thống tập tin cho đến nhân hệ điều hành đều có thể được thay đổi để phù hợp với nhu cầu sử dụng.

Tuy nhiên, Linux cũng có một số nhược điểm cần lưu ý:

  • Khả năng tương thích phần cứng: Do sự đa dạng của các thiết bị phần cứng, Linux đôi khi gặp khó khăn trong việc nhận diện và cài đặt driver cho một số thiết bị mới hoặc hiếm.
  • Ứng dụng chuyên biệt: Mặc dù Linux có nhiều phần mềm miễn phí và mã nguồn mở, nhưng một số ứng dụng chuyên biệt như các phần mềm thiết kế đồ họa, kỹ thuật hoặc games có thể không hỗ trợ Linux hoặc có phiên bản hạn chế.
  • Đòi hỏi kiến thức kỹ thuật: Để sử dụng và quản trị Linux hiệu quả, người dùng cần có kiến thức về hệ thống, dòng lệnh và các khái niệm liên quan. Điều này có thể gây khó khăn cho những người mới bắt đầu.
Ưu điểm và nhược điểm của Linux Server
Ưu điểm và nhược điểm của Linux Server

Các bản phân phối Linux phổ biến

Lựa chọn bản phân phối Linux phù hợp

Một trong những điểm mạnh của Linux là sự đa dạng của các bản phân phối (distro). Mỗi distro được xây dựng và tùy chỉnh để phục vụ các mục đích và đối tượng người dùng khác nhau. Dưới đây là một số distro Linux phổ biến:

  • Ubuntu: Đây là distro thân thiện với người dùng, phù hợp cho người mới bắt đầu. Ubuntu cung cấp giao diện đồ họa dễ sử dụng, kho ứng dụng phong phú và cộng đồng hỗ trợ lớn.
  • Debian: Debian là một distro ổn định và an toàn, thường được sử dụng cho các máy chủ và hệ thống quan trọng. Debian cũng là nền tảng của nhiều distro khác như Ubuntu.
  • Fedora: Fedora là distro do Red Hat phát triển, cung cấp các công nghệ và tính năng mới nhất. Fedora phù hợp cho người dùng có kinh nghiệm và các nhà phát triển phần mềm.
  • Arch Linux: Arch Linux là một distro gọn nhẹ và linh hoạt, cho phép người dùng xây dựng hệ thống theo ý muốn. Arch Linux đòi hỏi kiến thức và kỹ năng sử dụng Linux nâng cao.
  • CentOS: CentOS là phiên bản miễn phí của Red Hat Enterprise Linux, thường được sử dụng cho các máy chủ và hệ thống doanh nghiệp. CentOS cung cấp sự ổn định và hỗ trợ lâu dài.

Khi lựa chọn bản phân phối Linux, người dùng cần xem xét các yếu tố như mục đích sử dụng, cấu hình phần cứng, mức độ kinh nghiệm và sở thích cá nhân. Một số gợi ý cho từng đối tượng người dùng:

  • Người dùng mới: Ubuntu, Linux Mint, Elementary OS
  • Lập trình viên: Fedora, Debian, Arch Linux
  • Máy chủ: CentOS, Debian, Ubuntu Server
Các bản phân phối phổ biến của Linux
Các bản phân phối phổ biến của Linux

Hướng dẫn cài đặt Linux

Cài đặt Linux khá đơn giản và nhanh chóng. Người dùng có thể cài đặt Linux song song với hệ điều hành hiện tại (dual boot) hoặc chạy Linux trong máy ảo. Các bước cơ bản để cài đặt Linux:

  • Tải về file ISO của bản phân phối Linux mong muốn từ trang web chính thức.
  • Ghi file ISO ra đĩa DVD hoặc USB bằng công cụ như Etcher hoặc Rufus.
  • Khởi động lại máy tính và chọn boot từ đĩa DVD hoặc USB.
  • Làm theo hướng dẫn trên màn hình để cài đặt Linux, bao gồm việc chọn ngôn ngữ, , phân vùng ổ đĩa, tạo tài khoản người dùng và các tùy chọn khác.
  • Sau khi cài đặt hoàn tất, khởi động lại máy tính và đăng nhập vào hệ thống Linux mới. 

Nếu muốn chạy Linux trong máy ảo, người dùng có thể sử dụng các phần mềm ảo hóa như VirtualBox hoặc VMware. Việc cài đặt Linux trên máy ảo tương tự như cài đặt trên máy thật, chỉ khác ở bước tạo và cấu hình máy ảo trước khi cài đặt. 

Một lựa chọn khác là sử dụng Linux trực tiếp từ USB mà không cần cài đặt. Người dùng có thể tạo một USB boot Linux bằng công cụ như Rufus hoặc UNetbootin, sau đó khởi động máy tính từ USB và sử dụng Linux ngay trên đó.

Xem thêm: Windows Server là gì ? Đặc điểm, chức năng và điểm khác biệt

Sử dụng và quản lý hệ thống Linux

Các lệnh cơ bản trong Linux

Để sử dụng Linux hiệu quả, người dùng cần làm quen với các lệnh cơ bản trong terminal hoặc shell. Dưới đây là một số lệnh thường dùng:

  • ls: Liệt kê các tập tin và thư mục trong thư mục hiện tại.
  • cd: Chuyển đổi thư mục làm việc.
  • pwd: Hiển thị đường dẫn của thư mục hiện tại.
  • cp: Sao chép tập tin hoặc thư mục.
  • mv: Di chuyển hoặc đổi tên tập tin và thư mục.
  • rm: Xóa tập tin hoặc thư mục.
  • mkdir: Tạo thư mục mới.
  • cat: Hiển thị nội dung của một tập tin.
  • grep: Tìm kiếm văn bản trong tập tin.
  • chmod: Thay đổi quyền truy cập của tập tin hoặc thư mục.

Ngoài ra, còn có nhiều lệnh nâng cao hơn để quản lý tiến trình, mạng, tài khoản người dùng và các tác vụ hệ thống khác. Người dùng có thể tìm hiểu thêm về các lệnh này thông qua tài liệu hướng dẫn hoặc trang web hỗ trợ của bản phân phối Linux đang sử dụng.

Các lệnh cơ bản trong Linux
Các lệnh cơ bản trong Linux

3.2. Cài đặt phần mềm trên Linux

Trên Linux, việc cài đặt phần mềm được thực hiện thông qua trình quản lý gói (package manager). Mỗi bản phân phối Linux có trình quản lý gói riêng, ví dụ:

  • APT (Advanced Package Tool) trên Debian, Ubuntu và các distro tương tự.
  • YUM (Yellowdog Updater, Modified) trên Fedora, CentOS.
  • Pacman (Package Manager) trên Arch Linux.

Các trình quản lý gói cho phép người dùng tìm kiếm, tải về và cài đặt phần mềm từ các kho lưu trữ (repository) chính thức hoặc của bên thứ ba. Ví dụ, để cài đặt trình duyệt web Firefox trên Ubuntu, người dùng có thể mở terminal và chạy lệnh:

  • sudo apt update
  • sudo apt install firefox

Trong đó, sudo là lệnh để thực thi với quyền quản trị, apt update để cập nhật danh sách gói phần mềm mới nhất, và apt install firefox để cài đặt Firefox.

Ngoài ra, nhiều bản phân phối Linux còn cung cấp cửa hàng ứng dụng đồ họa, cho phép người dùng cài đặt phần mềm chỉ bằng vài cú nhấp chuột.

3.3. Quản lý người dùng và quyền truy cập

Linux là một hệ điều hành đa người dùng, trong đó mỗi người dùng có tài khoản và quyền truy cập riêng. Để quản lý người dùng và quyền truy cập, Linux sử dụng các khái niệm như người dùng (user), nhóm (group) và quyền (permission). Mỗi tập tin và thư mục trên Linux đều thuộc về một người dùng và một nhóm cụ thể.

Quyền truy cập của tập tin và thư mục được chia thành ba loại: đọc (read), ghi (write) và thực thi (execute), áp dụng cho ba đối tượng: người dùng sở hữu (owner), nhóm sở hữu (group) và các đối tượng khác (others).Để quản lý người dùng và nhóm, người dùng có quyền quản trị (root) có thể sử dụng các lệnh như useradd, usermod, userdel, groupadd, groupmod và groupdel. Ví dụ, để tạo một người dùng mới với tên “john”, sử dụng lệnh:

sudo useradd john

Để thêm người dùng “john” vào nhóm “developers”, sử dụng lệnh:

sudo usermod -aG developers john

Quyền truy cập của tập tin và thư mục có thể được thay đổi bằng lệnh chmod. Ví dụ, để cho phép tất cả người dùng đọc và thực thi một tập tin, sử dụng lệnh:

chmod +rx filename

Trong đó, +rx có nghĩa là thêm quyền đọc (r) và thực thi (x) cho tất cả người dùng.

3.4. Khắc phục sự cố thường gặp trên Linux

Như mọi hệ điều hành khác, Linux cũng có thể gặp phải các sự cố trong quá trình sử dụng. Dưới đây là một số sự cố thường gặp và cách khắc phục:

  • Không thể đăng nhập: Nếu quên mật khẩu hoặc không thể đăng nhập vào hệ thống, người dùng có thể khởi động Linux vào chế độ single user mode và đặt lại mật khẩu cho tài khoản root.
  • Không có âm thanh: Kiểm tra xem thiết bị âm thanh đã được nhận diện và cài đặt driver chưa. Đảm bảo rằng các kênh âm thanh không bị tắt tiếng và âm lượng được chỉnh ở mức phù hợp.
  • Mạng không hoạt động: Kiểm tra kết nối dây mạng hoặc Wi-Fi. Sử dụng lệnh ifconfig hoặc ip để xem thông tin cấu hình mạng. Kiểm tra và khởi động lại dịch vụ mạng nếu cần.
  • Hệ thống chạy chậm: Sử dụng lệnh top hoặc htop để xem các tiến trình đang chiếm nhiều tài nguyên hệ thống. Kiểm tra dung lượng ổ đĩa và bộ nhớ RAM còn trống. Xóa bỏ các gói phần mềm không cần thiết và tối ưu hóa hệ thống.
  • Lỗi phần mềm: Tìm kiếm thông tin về lỗi trên trang web của nhà phát triển phần mềm hoặc diễn đàn Linux. Thử cài đặt lại phần mềm hoặc cập nhật lên phiên bản mới hơn. Kiểm tra và sửa chữa các tập tin cấu hình liên quan.

Khi gặp sự cố, người dùng nên bình tĩnh và từng bước thu thập thông tin, phân tích nguyên nhân và tìm giải pháp phù hợp. Cộng đồng Linux rất năng động và sẵn sàng hỗ trợ người dùng thông qua các diễn đàn, nhóm thảo luận và tài liệu hướng dẫn.

4. Tài nguyên học tập và cộng đồng Linux

Để khai thác tối đa sức mạnh của Linux, người dùng nên tìm hiểu và học hỏi từ các tài nguyên và cộng đồng sau:

  • Trang web chính thức của bản phân phối Linux: Cung cấp thông tin, tài liệu hướng dẫn và hỗ trợ cho người dùng của bản phân phối cụ thể.
  • Tài liệu Arch Wiki: Một kho tài liệu phong phú về Linux, bao gồm hướng dẫn cài đặt, cấu hình và sử dụng các phần mềm và dịch vụ trên Linux.
  • Diễn đàn Linux: Nơi giao lưu, chia sẻ kiến thức và kinh nghiệm giữa các thành viên trong cộng đồng Linux. Một số diễn đàn phổ biến như LinuxQuestions.org, Ubuntu Forums, Linux.com Forums.
  • Nhóm người dùng Linux địa phương (LUG – Linux User Group): Các nhóm này tổ chức các buổi gặp mặt, hội thảo và sự kiện để kết nối những người có cùng đam mê với Linux trong khu vực.
  • Khóa học trực tuyến: Nhiều nền tảng học trực tuyến như Coursera, edX, Udemy cung cấp các khóa học về Linux, từ cơ bản đến nâng cao, giúp người dùng nâng cao kỹ năng và kiến thức về hệ điều hành này.
  • Sách và tạp chí: Có rất nhiều sách và tạp chí chuyên sâu về Linux, cung cấp kiến thức toàn diện và chuyên sâu về hệ điều hành này. Một số cuốn sách nổi tiếng như “Linux Bible”, “The Linux Command Line” và “Linux Administration Handbook”.

Tham gia vào cộng đồng Linux không chỉ giúp người dùng nâng cao kiến thức và kỹ năng, mà còn mở ra cơ hội hợp tác, đóng góp và phát triển sự nghiệp trong lĩnh vực công nghệ thông tin.

5. Máy chủ HPE – Máy chủ phù hợp với hệ điều hành Linux

Khi xây dựng hệ thống máy chủ dựa trên Linux, việc lựa chọn phần cứng phù hợp là rất quan trọng. Máy chủ HPE (Hewlett Packard Enterprise) là một trong những lựa chọn hàng đầu cho các doanh nghiệp và tổ chức nhờ vào hiệu năng cao, tính ổn định và khả năng tương thích tốt với Linux. 

Các dòng máy chủ HPE như HPE ProLiant, HPE Apollo và HPE Synergy cung cấp nhiều tùy chọn cấu hình phần cứng linh hoạt, từ các máy chủ rack truyền thống đến các giải pháp hiệu năng cao. Những máy chủ này được trang bị các bộ vi xử lý Intel Xeon hoặc AMD EPYC mạnh mẽ, hỗ trợ lên đến hàng TB bộ nhớ RAM và nhiều tùy chọn lưu trữ như ổ cứng SAS, SATA, NVMe SSD. 

Quản trị máy chủ là gì ? Phần mềm quản lý máy chủ

HPE cũng cung cấp các công cụ quản lý và phần mềm hỗ trợ Linux như HPE OneView, HPE iLO (Integrated Lights-Out), giúp đơn giản hóa việc triển khai, giám sát và bảo trì hệ thống máy chủ. Các công cụ này cho phép quản trị viên quản lý từ xa, tự động hóa các tác vụ và tối ưu hóa hiệu năng của máy chủ chạy Linux.

Ngoài ra, HPE còn cung cấp dịch vụ hỗ trợ và bảo hành toàn diện cho các sản phẩm của mình, đảm bảo hệ thống máy chủ hoạt động ổn định và liên tục. Với sự kết hợp giữa phần cứng đáng tin cậy và hỗ trợ chuyên nghiệp, máy chủ HPE là một lựa chọn lý tưởng cho các hệ thống máy chủ chạy Linux.

6. Elite – Đơn vị cung cấp máy chủ HPE chính hãng tại Việt Nam

Để triển khai hệ thống máy chủ Linux trên nền tảng phần cứng HPE, các doanh nghiệp và tổ chức tại Việt Nam cần tìm đến các đơn vị cung cấp sản phẩm và dịch vụ uy tín. Công ty TNHH Thương Mại Dịch Vụ Tin Học Viễn Thông Elite (Elite Co., Ltd.) là một trong những đơn vị hàng đầu trong lĩnh vực này.Elite là đại lý ủy quyền chính thức của HPE tại Việt Nam, cung cấp đầy đủ các dòng sản phẩm máy chủ HPE chính hãng, bao gồm HPE ProLiant, HPE Apollo, HPE Synergy, và nhiều dòng sản phẩm khác. 

Với kinh nghiệm và chuyên môn sâu rộng, đội ngũ kỹ thuật của Elite sẵn sàng tư vấn, thiết kế và triển khai các giải pháp máy chủ Linux trên nền tảng HPE theo yêu cầu cụ thể của khách hàng. Bên cạnh việc cung cấp sản phẩm, Elite còn cung cấp các dịch vụ hỗ trợ kỹ thuật, bảo hành và bảo trì máy chủ HPE, đảm bảo hệ thống của khách hàng hoạt động ổn định và hiệu quả.

Elite mang đến cho doanh nghiệp máy chủ HPE chính hãng cùng nhiều ưu đãi
Elite mang đến cho doanh nghiệp máy chủ HPE chính hãng cùng nhiều ưu đãi

Khách hàng của Elite có thể yên tâm với chất lượng sản phẩm và dịch vụ, cũng như sự hỗ trợ kịp thời và chuyên nghiệp từ đội ngũ kỹ thuật giàu kinh nghiệm.Với uy tín và năng lực được khẳng định trong thị trường CNTT Việt Nam, Elite tự hào là đối tác tin cậy của các doanh nghiệp và tổ chức trong việc xây dựng và phát triển hệ thống máy chủ Linux trên nền tảng phần cứng HPE.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Linux có thực sự miễn phí không?

Đúng, hầu hết các bản phân phối Linux đều miễn phí và có thể tải xuống từ trang web chính thức của nhà phát triển. Tuy nhiên, một số bản phân phối doanh nghiệp như Red Hat Enterprise Linux (RHEL) yêu cầu trả phí để nhận được hỗ trợ và dịch vụ bổ sung.

Tôi có cần biết lập trình để sử dụng Linux không?

Không nhất thiết. Nhiều bản phân phối Linux như Ubuntu, Linux Mint và Fedora cung cấp giao diện đồ họa thân thiện, cho phép người dùng thực hiện hầu hết các tác vụ mà không cần sử dụng dòng lệnh. Tuy nhiên, hiểu biết về lập trình và dòng lệnh sẽ giúp bạn sử dụng Linux hiệu quả hơn.

Tôi có thể chạy các ứng dụng Windows trên Linux không?

Nhiều ứng dụng Windows không thể chạy trực tiếp trên Linux. Tuy nhiên, bạn có thể sử dụng các giải pháp thay thế như Wine hoặc PlayOnLinux để chạy một số ứng dụng Windows trên Linux. Ngoài ra, nhiều ứng dụng phổ biến như Microsoft Office và Adobe Photoshop có các phiên bản dành riêng cho Linux hoặc có thể chạy thông qua các công cụ ảo hóa như VirtualBox hoặc VMware.

Làm cách nào để chọn một bản phân phối Linux phù hợp?

Việc lựa chọn một bản phân phối Linux phù hợp phụ thuộc vào nhu cầu và mục đích sử dụng của bạn. Nếu bạn là người mới bắt đầu, hãy chọn các bản phân phối thân thiện với người dùng như Ubuntu, Linux Mint hoặc Fedora. Nếu bạn là người dùng nâng cao hoặc có nhu cầu sử dụng đặc biệt, hãy tìm hiểu các bản phân phối như Debian, Arch Linux hoặc Gentoo. Hãy dành thời gian tìm hiểu và thử nghiệm các bản phân phối khác nhau để tìm ra bản phân phối phù hợp nhất với bạn.

Tôi có thể sử dụng Linux cho công việc hàng ngày không?

Hoàn toàn có thể. Linux cung cấp hầu hết các ứng dụng và công cụ cần thiết cho công việc văn phòng, thiết kế đồ họa, lập trình và nhiều lĩnh vực khác. Nhiều doanh nghiệp và tổ chức trên toàn thế giới đang sử dụng Linux như một giải pháp hiệu quả và tiết kiệm chi phí cho hệ thống IT của họ. Tuy nhiên, tùy thuộc vào yêu cầu công việc cụ thể của bạn, hãy kiểm tra tính tương thích của các ứng dụng chuyên biệt trước khi chuyển đổi hoàn toàn sang Linux.

 

Qua bài viết này, chúng ta đã cùng nhau khám phá về hệ điều hành Linux – một trong những hệ điều hành mã nguồn mở phổ biến và mạnh mẽ nhất hiện nay. Từ lịch sử ra đời, các thành phần chính, ưu nhược điểm, cho đến cách sử dụng và quản lý hệ thống Linux, hi vọng bài viết đã cung cấp cho mọi người những kiến thức hữu ích và thực tế về hệ điều hành này.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *